Đề thi đại học môn văn khối c năm 2008

Ngay sau khi kỳ thi tuyển sinh đại học 2008 kết thúc, nhiều bậc phụ huynh đã không khỏi giật mình lo ngại trước tiếng kêu thất thanh trên báo Văn nghệ Trẻ (số ra ngày 20/7) của ông Lê Thành Tâm.

Bạn đang xem: Đề thi đại học môn văn khối c năm 2008

Không lo sao được, từ trang 1 của tờ báo nối vào trang trong là một cái tít bài thật… bốc hỏa "Đề thi khối C: Đề sai, đáp án chữa cháy".
*
Ngay mở đầu bài báo, tác giả Lê Thành Tâm đã cho biết: Đề thi tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2008, môn thi Văn - khối C, có câu II (5 điểm) với nội dung nguyên văn như sau: "Cùng bộc lộ nỗi nhớ về Tây Bắc, trong bài Tây Tiến, Quang Dũng viết:Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơiSài Khao sương lấp đoàn quân mỏiMường Lát hoa về trong đêm hơi(Văn học 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2005, trang 76)Trong bài Tiếng hát con tàu, Chế Lan Viên viết:Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủNơi nao qua, lòng lại chẳng yêu thươngKhi ta ở, chỉ là nơi đất ởKhi ta đi, đất đã hóa tâm hồn(Văn học 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2005, trang 121)Cảm nhận của anh/ chị về hai đoạn thơ trên".Sau trích đoạn trên, tác giả Lê Thành Tâm đã khẳng định "đề sai". Và ông lý giải: "Trong hai đoạn thơ trên, đoạn trích từ bài Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng không thể hiểu là "bộc lộ nỗi nhớ về Tây Bắc" như đề thi khẳng định để rồi yêu cầu thí sinh "cảm nhận". Lý do ông đưa ra là: Con sông Mã được nhắc tới trong đoạn thơ trên không chỉ là sông của Tây Bắc mà còn "nổi danh cùng Thanh Hóa", và trong hai địa phương được nhắc kèm đó thì chỉ Sài Khao là thuộc tỉnh Sơn La, còn Mường Lát là một địa phương của Thanh Hóa. "Bản thân tỉnh Thanh Hóa chưa bao giờ thuộc địa giới Tây Bắc, sao có thể ra đề rằng những câu thơ trên của Quang Dũng "bộc lộ nỗi nhớ về Tây Bắc" được?"- Ông Tâm vặn lại.Đấy là đề cập tới chuyện…"đề sai", còn chuyện "đáp án chữa cháy", ông Lê Thành Tâm cho hay: "Nội dung đáp án - thang điểm (chính thức, môn Văn khối C năm 2008, của Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho phần "cảm nhận", "đoạn thơ trong bài Tây Tiến" này có đoạn: "Đoạn thơ bộc lộ nỗi nhớ da diết, vời vợi về miền Tây và người lính Tây Tiến. Thiên nhiên miền Tây xa xôi mà thân thiết, hoang vu mà thơ mộng; con người Tây Tiến gian khổ mà hào hoa". Và ông đặt câu hỏi: "Từ "Tây Bắc" trong đề thi biến thành "miền Tây" trong đáp án - thang điểm, phải chăng là đã có sự phù phép, chữa cháy?".Kết thúc bài viết, ông Lê Thành Tâm đặt vấn đề: Thí sinh, phụ huynh thí sinh và cả xã hội đang chờ "sự giải thích cụ thể, rõ ràng, nghiêm túc và chính thức của Bộ Giáo dục và Đào tạo…".Trong khi Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa có động thái gì thì chỉ mấy ngày sau khi bài viết của ông Lê Thành Tâm được đăng tải, trên trang web của nữ nhà văn Phong Điệp liên tiếp xuất hiện các ý kiến phản hồi, đa phần đều lời lẽ gay gắt. "Nặng chùy" nhất là bài viết của ông Trần Quốc Hùng. Nặng từ cái tít bài: "Thái độ phủ nhận sạch trơn, và đầy ác ý đang trở thành vấn nạn của ngày hôm nay?", cho đến những chữ bên trong. Nào là "nhận xét về không gian thơ một cách rất ấu trĩ, "bẻ cong sự thật", "cách diễn đạt lươn lẹo", rồi thì "đem con sông địa lý đánh tráo con sông kháng chiến, con sông sử thi, con sông của nỗi nhớ" v.v và v.v… (thực tế, đối chiếu với bài viết của ông Lê Thành Tâm, ta thấy ông Tâm không đáng bị úp chụp những chữ như vậy). Cũng bênh vực đề thi nói trên, trong bài viết có tên gọi "Nhỏ to cùng bác Lê Thành Tâm về đề văn khối C", tác giả Lê Thành Thật (Thành Thật đối với… Thành Tâm, kể cũng là một cách… chơi chữ khá hay) lại dùng kiểu ví von dí dỏm. Đầu tiên tác giả cho rằng ông Tâm có tài… trị thủy "Kéo tuột con sông Mã về đất Thanh, giao hoàn toàn cho xứ Thanh độc quyền quản trị, thế chẳng phải là một khả năng trị thủy phi phàm ư?". Thứ đến là tài… chia rẽ "Ấy là chia rẽ cá với nước. Bác coi nỗi nhớ trong Tây Tiến chỉ đơn thuần là nhớ quân Tây Tiến chứ nỗi nhớ ấy chẳng dành gì cho những miền đất Tây Bắc mà người Tây Tiến từng qua cả… Những nẻo bến bờ miền Tây Bắc đã ôm trọn đoàn quân Tây Tiến trong lòng là thế, nỗi nhớ dành cho Tây Bắc đằm thắm là thế, mà bác lại khẳng định nỗi nhớ ở đây chẳng dành cho Tây Bắc chỉ dành cho Tây Tiến thôi, thì tài thật. Thế thì chẳng phải là chia rẽ cá với nước hay sao?". Ở đây, cũng giống như trường hợp của tác giả Trần Quốc Hùng, tuy quan điểm chung là đúng, song trong cách dẫn dắt, "bẻ lý", tác giả Lê Thành Thật đã có chỗ hơi trùm lấp, không chính xác. Chẳng hạn, đọc cả bài viết của tác giả Lê Thành Tâm, ta không thấy chỗ nào ông Tâm "kéo tuột con sông Mã về đất Thanh, giao hoàn toàn cho xứ Thanh độc quyền quản trị", cũng như ông chưa bao giờ khẳng định "nỗi nhớ ở đây chẳng dành cho Tây Bắc chỉ dành cho Tây Tiến" cả (mà ông chỉ viết: "4 câu thơ của nhà thơ Quang Dũng được Bộ Giáo dục và Đào tạo lấy làm đề thi nêu trên chỉ bộc lộ nỗi nhớ con sông và các địa phương trong địa bàn hành quân của đoàn Tây Tiến, và không nhớ riêng gì Tây Bắc".

Xem thêm: San Pham Cua H Thalmologist, Dr, San Diego Ophthalmologist, Dr

Giọng điệu chừng mực và ý kiến trao đổi cũng chặt chẽ, thỏa đáng hơn cả là của tác giả Như Giang với bài viết "Đề sai hay người hiểu đề chưa đúng?" (cùng được tải trên trang web của nhà văn Phong Điệp). Tôi hoàn toàn tán thành với cách nhìn nhận rất "nhà nghề" và am hiểu tâm lý học sinh này: "Ở đây, mấu chốt của đề là thí sinh phải trình bày cảm nhận của mình về hai đoạn thơ được trích dẫn. Thậm chí, trong trường hợp này, giả dụ đề chỉ có hai phần sau, tức là chỉ cần trích ra hai đoạn thơ, rồi nêu yêu cầu, thì chắc chắn thí sinh vẫn sẽ trình bày cảm nhận về hai khổ thơ một cách bình thường, dù có câu dẫn kia (tức câu: Cùng bộc lộ nỗi nhớ về Tây bắc- PK) hay không. Phân tích như thế để thấy rằng: Không thể cho rằng vì câu dẫn ấy mà thí sinh có thể hiểu sai yêu cầu của đề văn này. Khẳng định dứt khoát chỉ vì câu dẫn mà thí sinh lạc đề như Lê Thành Tâm là vô lối".Tôi xin được có đôi lời trao đổi cùng tác giả Lê Thành Tâm.Trước tiên, phải khẳng định: Việc ông Tâm cho rằng 4 câu thơ của Quang Dũng "không nhớ riêng gì Tây Bắc" là hoàn toàn chính xác (cả hai tác giả Như Giang và Lê Thành Thật cũng thừa nhận dùng chữ "Tây Bắc" trong lời dẫn của đề thi là "chưa chặt chẽ"). Trong lời giới thiệu tập "Mây đầu ô" (NXB Tác phẩm mới, 1986)- tập thơ cuối cùng của Quang Dũng xuất bản khi ông còn sống, nhà thơ Trần Lê Văn, người bạn chí thiết của ông đã viết: "Tây Tiến là một đơn vị thành lập vào đầu năm 1947, có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội Lào, bảo vệ biên giới Lào - Việt và đánh tiêu hao lực lượng quân đội thực dân Pháp ở Thượng Lào để hỗ trợ cho những vùng khác trên đất Lào. Địa bàn đóng quân và hoạt động của Tây Tiến khá rộng: Từ châu Mai, châu Mộc sang Sầm Nưa rồi vòng về qua miền Tây Thanh Hóa". Có nghĩa là, các địa danh được nhắc đến trong nỗi nhớ của Quang Dũng bao trùm một diện rộng. Tuy nhiên, nói vậy không có nghĩa là đề thi sai. Bởi chỉ cần 2 câu thơ: "Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi/ SàiKhao sương lấp đoàn quân mỏi" là đủ để "bộc lộ nỗi nhớ về Tây Bắc" rồi. Vả chăng, "không nhớ riêng gì Tây Bắc" không có nghĩa là "không nhớ Tây Bắc". Người ta hoàn toàn cho phép đề thi chỉ xoáy vào một điểm, dù điểm ấy xuất hiện chỉ trong một câu thơ.Kể ra, với bài thơ dài và đặc sắc như "Tây Tiến", nếu chọn chủ đề "nhớ về Tây Bắc", ta vẫn có thể chọn được những đoạn vừa "trúng" vừa đắc địa hơn đoạn thơ trích dẫn trên. Chẳng hạn như:Người đi Châu Mộc chiều sương ấyCó thấy hồn lau nẻo bến bờCó nhớ dáng người trên độc mộcTrôi dòng nước lũ hoa đong đưa.Ít nhất thì nó cũng ra đặc trưng của con người và cảnh trí vùng đất ta muốn hướng tới (cụ thể là Tây Bắc), lại không mắc phải những câu "hóc" (nếu phải phân tích kỹ) như "Mường Lát hoa về trong đêm hơi" - một câu thơ tác giả chú trọng về âm điệu hơn là ngữ nghĩa, đến độ những nhà thơ chuyên nghiệp còn khó phân giải huống hồ là… học sinh phổ thông. Trở lại với bài báo của tác giả Lê Thành Tâm. Bên cạnh việc tán thành ý kiến của ông, rằng 4 câu thơ của nhà thơ Quang Dũng "không nhớ riêng gì Tây Bắc", ta cũng phải sòng phẳng góp ý với ông rằng: Việc ông đẩy vấn đề lên mức nghiêm trọng "thí sinh, chắc nhiều em mất đứt cả 5 điểm trong bài thi 10 điểm, vì đề và vì đáp án của Bộ kỳ này", "chỉ vì mất 5 điểm, mất 1 điểm, có khi chỉ mất 0,25 điểm và ít hơn thế nữa mà có những thí sinh bị đánh trượt, bị tước mất cơ hội để có thể trở thành giáo sư, tiến sĩ (ngữ văn chẳng hạn) và đành ngậm ngùi với thân phận cuốc mướn cày thuê trong hàng ngũ của những là "dân trí thấp", cũng như khi ông cải biên 2 câu thơ của Quang Dũng: "Thi cử học trò không mọc tóc/ Thầy cô khảo thí dữ oai hùm", giọng điệu của tác giả hơi có phần "kích động" và như vậy, những ý kiến phản biện của ông dễ trở nên… lợi bất cập hại. Hiện tại, các bậc phụ huynh của chúng ta đang phải đối mặt với rất nhiều nỗi lo, trong đó có nỗi lo về sự hoành hành của cơn "bão giá". Nên chăng, ta chỉ cần góp ý với các nhà giáo dục là đủ, chớ nên "kéo" các bậc phụ huynh vào một nỗi bận tâm không cần thiết (như ở trên đã phân tích). Có lẽ nào, các bậc phụ huynh vừa giật thột về hồi còi… báo động giả (việc ai đó tung tin đề toán bị lộ) nay lại thêm lần giật mình vì "đề văn sai, đáp án chữa cháy" - trong khi thực tế không phải vậy, không đến vậy hay sao?