NGÀNH VÀ CHUYÊN NGÀNH LÀ GÌ

Toggle navigation
*

Sách » Thể loại khác » Giáo dục Đại học và Cao đẳng ở Hoa Kỳ

*
Chọn chuyên ngành ở đại học


Linda Tobash

Tác giả định nghĩa “ngành chính” và “ngành phụ” theo nghĩa học thuật và đưa ra những lời khuyên bổ ích cho sinh viên đang cân nhắc xem lĩnh vực nào phù hợp với mình nhất. Linda Tobash là Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Việc làm cho Sinh viên Đại học thuộc Viện Giáo dục Quốc tế.

“Giống như hầu hết mọi người, tôi nhớ rất rõ năm tôi phải chọn chuyên ngành của mình. Sự thật là tôi đã phải quyết định đến ba lần”.

Bạn đang xem: Ngành và chuyên ngành là gì

TS. David Brownlee, Giáo sư Lịch sử Nghệ thuật, Đại học Tổng hợp bang Pennsylvania http://www.college.upenn.edu/curriculum/major_choosing.html

Giữa hàng trăm chuyên ngành và hàng ngàn trường đại học, cao đẳng để chọn lựa, làm thế nào để sinh viên biết nên chọn học cái gì và học ở đâu. Đối với một số người, quyết định đầu tiên là ở đâu - ở một trường đại học tổng hợp rộng lớn, hoặc trường đại học khoa học xã hội nhỏ, hoặc một viện chuyên ngành đào tạo kỹ sư hay công nghệ hoặc tin học chẳng hạn; ở thành thị hay ở nông thôn; gần biển hay ở vùng núi; gần nhà hay xa; ở trường có hỗ trợ tài chính; hay trường có các hoạt động ngoại khóa riêng, ví dụ như được chơi trong đội bóng đá, hoặc làm ở trạm phát thanh hoặc truyền hình của trường, làm báo, đóng kịch, hoặc sản xuất phim. Nhưng đối với các sinh viên khác, việc tìm trường bắt đầu từ ngành họ muốn học và nơi họ có thể học ngành đó tốt nhất.

Không giống các hệ thống giáo dục quốc gia khác, chuyên ngành thường được quyết định dựa vào những gì đã học ở trường phổ thông hoặc điểm thi đại học đầu vào, các ứng viên vào đại học, cao đẳng ở Hoa Kỳ thường có thể chọn từ một danh sách đầy đủ các trường và chuyên ngành học. Dĩ nhiên là ở các trường có yêu cầu tuyển chọn cao, sự cạnh tranh để được một suất vào trường đó là rất lớn và chỉ một số nhỏ sinh viên thật nổi bật mới được chọn. Ngay cả ở những viện đào tạo ít đòi hỏi hơn cũng sẽ nghiêm ngặt và cạnh tranh hơn để vào được một số chuyên ngành như điều dưỡng hoặc kỹ sư. Nhưng, nói chung, các sinh viên tương lai có rất nhiều sự lựa chọn.

Vậy nói chính xác, chuyên ngành là gì?

Khi sinh viên chọn chuyên ngành chính là sinh viên đó đang ký một hợp đồng với trường đại học của mình để hoàn thành một khóa học bắt buộc bao gồm yêu cầu đào tạo chung (có nghĩa là yêu cầu của trường đại học) và yêu cầu của chuyên ngành. Nói cách khác, giáo trình đại học không chỉ bao gồm các khóa đào tạo của lĩnh vực chuyên ngành mà thôi. Thật ra, khoảng 50-60% khóa đào tạo bao gồm các khóa đại cương và không bắt buộc, có nghĩa là sinh viên có thể chọn học các khóa này trong rất nhiều tùy chọn trong và ngoài chuyên ngành của mình. Tỉ lệ giữa các khóa đào tạo đại cương và các khóa chuyên ngành thay đổi tùy theo từng trường và chuyên ngành, nhưng tất cả các trường đều yêu cầu một số khóa đào tạo đại cương. Giáo dục đại học Hoa Kỳ có truyền thống bắt nguồn từ các ngành khoa học xã hội mà các ngành này rất coi trọng giáo dục đại cương. Mục tiêu của mọi tấm bằng cử nhân đều nhằm phát triển kỹ năng tư duy phê phán của sinh viên và biết học như thế nào, cũng như sự thành thạo của sinh viên trong lĩnh vực học cụ thể.

Ở nhiều trường, sinh viên có thể chọn một chuyên ngành chính và một lĩnh vực học phụ khác. Ngành phụ, hoặc còn gọi là ngành tập trung, thường liên quan chặt chẽ đến chuyên ngành chính; ví dụ như, sinh viên có thể chuyên về tiếng Anh và chọn ngành phụ là biên kịch, hoặc ngành chính là lịch sử và ngành phụ là khoa học chính trị, hoặc ngược lại. Có trường còn yêu cầu phải hoàn thành một số các khóa ngành phụ mới được công nhận tốt nghiệp và thường sẽ được “tính” (áp dụng) vào yêu cầu của bằng chuyên ngành chính.

Ở một số trường, sau khi bàn bạc tỉ mỉ với giảng viên hướng dẫn chuyện học tập, sinh viên có thể tự thiết kế chuyên ngành riêng cho mình. Một số đông sinh viên đại học chọn chuyên ngành đôi. Nói cách khác, sau khi tốt nghiệp họ đáp ứng được yêu cầu của cả hai chuyên ngành. Hai chuyên ngành đó có thể liên quan với nhau – ví dụ hai chuyên ngành khoa học xã hội như lịch sử và xã hội học. Hoặc có thể hoàn toàn khác nhau – sinh vật và văn học chẳng hạn. Thông thường sinh viên sẽ chọn nhiều hơn một chuyên ngành để có thể chuẩn bị cho nghề nghiệp tương lai tốt hơn hoặc tạo cho họ lợi thế để tranh tuyển vào chương trình sau đại học. Nhưng đôi khi họ chọn chuyên ngành đôi chỉ vì sở thích cá nhân của mình. Ở một số trường, hai chuyên ngành này có thể lấy cùng lúc, và ở trường khác, chuyên ngành đôi phải lấy liên tiếp nhau. Nói chung, thời gian lấy được bằng sẽ lâu hơn một tí, nhưng sinh viên không phải bắt đầu từng chuyên ngành lại từ đầu. Một số khóa giáo dục đại cương và không bắt buộc ở chuyên ngành này có thể được tính tiếp vào yêu cầu lấy bằng của chuyên ngành thứ hai.

Xem thêm: Erp Là Cái Gì ? Phần Mềm Erp Là Gì

Tất cả các trường đều định nghĩa rất rõ ràng những trông đợi và yêu cầu của khóa học mà sinh viên phải hoàn thành để được tốt nghiệp. Thông thường vào mỗi học kỳ, sinh viên đến gặp giảng viên hướng dẫn chuyện học tập để nhờ họ giúp chọn các khóa học được tính vào yêu cầu để lấy bằng. Hầu hết các trường cũng cung cấp công cụ giúp đỡ sinh viên, ví dụ như bảng liệt kê những mục cần kiểm tra về yêu cầu của chương trình hoặc bằng cấp.

Khi nào mới bắt đầu chọn chuyên ngành?

Có một số sinh viên khi vào đại học đã biết chính xác mình muốn học gì, một số nghĩ rằng họ biết, và một số không có khái niệm gì cả. Phần đông đều thay đổi chuyên ngành của mình ít nhất một lần.

Vì gần hai phần ba sinh viên đại học ở Hoa Kỳ đổi chuyên ngành trước khi tốt nghiệp và có thể phải đắn đo giữa bốn hoặc năm chuyên ngành trước khi ra quyết định chọn một chuyên ngành cuối cùng, nhiều trường thật sự thích sinh viên khoan công bố chuyên ngành của mình trước khi bắt đầu vào đại học hơn. Ngay cả ở những trường yêu cầu sinh viên tương lai phải xác định chuyên ngành khi nộp đơn, sinh viên thường cũng có thể đánh dấu vào ô tùy chọn chuyên ngành là “chưa quyết định” hoặc “chưa công bố”.

Vì sinh viên có rất nhiều thời gian để quyết định chọn chuyên ngành – đa số chương trình đào tạo cử nhân đều được thiết kế hoàn thành trong bốn năm với 120 tín chỉ học kỳ (xem phần đọc thêm) – sinh viên thường đợi đến năm thứ hai mới quyết định mà vẫn có thể lấy bằng đúng hạn. Dĩ nhiên, sinh viên chọn học cao đẳng cộng đồng (các trường học hai năm cấp bằng liên kết) phải chọn chuyên ngành sớm hơn nhiều. Và nếu sinh viên chọn chuyên ngành mà phần lớn các khóa học bắt buộc đều thuộc lĩnh vực của chuyên ngành chính (ví dụ các lĩnh vực công nghệ cao hoặc lĩnh vực sức khỏe) hoặc nếu có nhiều khóa tiên quyết (những khóa cơ bản sinh viên phải lấy trước khi được phép đăng ký khóa học nâng cao hơn) thì tốt hơn là sinh viên nên quyết định sớm.

Làm thế nào để chọn chuyên ngành?

Một số sinh viên rất say mê một môn học nào đó. Một số theo một lĩnh vực mà họ rất xuất sắc khi còn học trung học. Một số có những mục tiêu nghề nghiệp hướng họ theo chuyên ngành họ quyết định chọn; ví dụ như điều dưỡng, giáo viên, mỹ thuật điêu khắc, hoặc kỹ sư. Nhưng nhiều sinh viên cũng chưa biết chọn ngành nào. Vì họ có thể đã có khái niệm mình muốn làm gì sau khi ra trường, nên có thể họ không có khái niệm rõ ràng về lĩnh vực học tập nào sẽ giúp họ đạt được mục tiêu nghề nghiệp ấy tốt nhất. Cũng như thường chỉ có một chuyên ngành chính dẫn đến một nghề nghiệp cụ thể mà thôi. Thật vậy, nhiều trường còn thận trọng rằng chọn nghề và chọn ngành là hai quá trình hoàn toàn khác nhau.

Đa số các nhà giáo dục đều đồng ý rằng khi chọn chuyên ngành, sinh viên nên cân nhắc xem học thích làm gì, họ có khả năng gì, và họ thích học như thế nào. Các nguồn tham khảo giúp sinh viên chọn được chuyên ngành là từ chính các trường đại học và cao đẳng. Phần lớn các trường đều đăng lên trang web của mình rất nhiều thông tin và công cụ giúp các sinh viên tương lai và hiện tại chọn chuyên ngành. Trong khi một số trang web chú trọng hoàn toàn vào chương trình học và các dịch vụ của trường đó, nhiều trường khác đăng nhưng thông tin bổ ích có thể áp dụng ở bất cứ trường nào (xem phần đọc thêm).